طلا از چی درست میشه

نحوه بوجود آمدن طلا

تشکیل طلا در فرآیندهای پیچیده زمین شناختی ریشه دارد یعنی برخلاف بسیاری از مواد معدنی که به راحتی از دل خاک بیرون می آیند، طلا محصولی از رخدادهای نادر زمین شناسی است به عبارتی دانشمندان بخش قابل توجهی از طلای موجود در زمین را حاصل برخوردهای عظیم ستاره های نوترونی می دانند.

اما به طور کلی اگر بخواهیم بگوییم طلا از چی درست میشه باید بگوییم طلا از طریق روش های زیر به وجود می آید:

• نحوه تشکیل طلا در رودخانه و اقیانوس

در طی میلیون ها سال طلا از سنگ های مادر جدا می شود و توسط رودخانه ها و جریان های آبی وارد سواحل و بسترهای اقیانوس می گردد. جریانات آب این ذرات خیلی کوچک طلا را به قسمت های مختلفی از جمله بسترهای عمیق هدایت می کنند.

ریگ های طلایی موجود در بستر رودخانه به آرامی و با حرکت آب، داخل شکاف و ترک سنگ ها ته نشین می شوند. به همین دلیل بسیاری از معدن چیان و کاشفان به منظور یافتن طلا در طبیعت بسترهای رودخانه ای را جستجو می کنند.

• نحوه تشکیل طلا در معادن و سنگ ها

در اعماق زمین و داخل سنگ های آذرین و دگرگونی نیز طلا همراه با سایر مواد معدنی شکل می گیرد. فرآیندهای زمین شناسی، فشار و حرارت بالا موجب تبدیل سنگ ها به کانی های ارزشمند می گردد.

حرارت داخلی زمین نیز بر آب های داغ و اشباع از مواد معدنی تاثیر می گذارد. هنگامی که این آب از درز و ترک سنگ های دگرگونی عبور می کند ذرات طلا داخل آن ها حل می شود. بعد از سرد شدن تدریجی این آب ها، طلا به صورت رسوبات کوچک داخل سنگ ها ته نشین می شوند و معادن ارزشمندی را ایجاد می کنند.

چگونگی استخراج و خالص سازی طلا

استخراج طلا فرآینده پیچیده است که در آن طلا از معادن مختلفی به دست می آید. این فرآیند دارای مراحل مختلفی به شرح زیر است:

• استخراج سطحی: برای استخراج طلای معادن موجود در سطح زمین از روش استخراج سطحی استفاده می کنند. در این روش ابتدا لایه های سطحی زمین را در جهت رسیدن به رگه های طلا حفاری می کند. انفجار و انتقال خاک و سنگ های حاصل حفاری به محل فرآوری، مراحل بعدی استخراج سطحی هستند.

• استخراج زیر زمینی: روش استخراج زیرزمینی برای معادن حاوی طلا در اعماق زمین کاربردی است. در این روش تونل هایی با عمق زیاد حفر می کنند و طلا را از دل سنگ های سخت استخراج می کنند. هر چند این روش پرهزینه است اما روش دیگری برای استخراج از این معادن وجود ندارد.

• پالایش طلا: بعد از استخراج طلا نیاز است که مواد خام به منظور تبدیل شدن به طلای خالص پالایش شوند. رایج ترین روش برای پالایش طلا استفاده از حرارت بالا و جداسازی از سایر مواد است.

• سیانیداسیون: در این روش از سیانید به عنوان ماده شیمیایی جهت جداسازی این فلز از سنگ حاوی طلا استفاده می شود. سیانید با اتصال به طلا آن را از سنگ جدا می کند. سپس طلا با کمک روش های دیگری از محلول سیانید استخراج می گردد. این روش عمدتا برای استخراج از سنگ های آذرین که به صورت رگه ای طلا در آن ها وجود دارد کاربرد دارند.

• الکتروپالایش: برای پالایش طلا و جداسازی آن از سایر فلزات از الکتروپالایش استفاده می شود. در طی این فرآیند جریان الکتریکی از طریق محلول حاوی طلا می گذرد. این کار موجب تجمع رسوب طلا در یک قطب خاص می شود. روش الکتروپالایش در صنعت طلا به منظور تولید طلای خالص کاربرد دارد.

فرآیند پالایش طلا

پالایش یا ریفاینری طلا پروسه ای تخصصی جهت خالص سازی طلا بعد از استخراج اولیه از معادن است. طلا عمدتا از کانسنگ های طلادار یا ذخایر پلاسری ( ذرات ریز طلا در خاک و شن) استخراج می گردد. متداول ترین روش در این مرحله سیانوراسیون است که در آن طلا به کمک فرآیند لیچینگ از ماده معدنی جدا شده و از طریق کربن فعال جذب می شود اما طلایی که از این مراحله تولید می شود همچنان دارای ناخالصی هایی مثل نقره، روی، مس و سایر فلزات می باشد از این رو نیاز است که فرآیند پالایش انجام شود تا ناخالصی ها به طور کامل حذف شوند و طلای خالص با درجه خلوص بالا تولید شود. در این مرحله از فناوری های پیشرفته ای در جهت حذف فلزات مزاحم و استخراج طلایی با عیار بالا استفاده می کنند. طلای به دست آمده سپس برای تولید شمش، سکه، زیورآلات یا کاربردهای صنعتی آماده سازی می شود.

فرآیند پالایش طلا به دو روش صنعتی زیر انجام می شود:

• فرآیند میلر

در این روش با استفاده از گاز کلر طلای خالص با درجه خلوص 99.5% تولید می شود. در طی این فرآیند طلای ناخالص ذوب می شود و سپس گاز کلر به داخل فلز مذاب دمیده می گردد. ناخالصی های موجود با گاز کلر واکنش می دهد و به شکل کلرید در سطح طلا جمع می شوند. در نهایت این ترکیبات از سطح طلا جدا می شوند و طلای نسبتا خالص باقی می ماند. به طور کلی می توان گفت روش میلر روشی سریع و اقتصادی است اما از طریق آن نمی توان به خلوص بیش از 99.5 درصد دست یافت.

• فرآیند هلوویل

در طی این روش الکترولیتی طلای مذاب در محلول اسید هیدروکلریک و کلرید طلا حل می گردد. سپس با اعمال جریان برق آند (الکترود مثبت) که حاوی طلای ناخالص است در محلول حل می شود. در نهایت ناخالصی ها ته نشین شده یا در محلول باقی می مانند و طلا به سمت کاتد حرکت می کند و طلای خالص با درجه خلوص 99/99% رسوب می کند. لازم به ذکر است که این روش دارای دقت بسیار بالایی است اما هزینه زیاد مواد شیمیایی و تجهیزات موجب شده که عمدتا در پالایشگاه های پیشرفته مورد استفاده قرار بگیرد.

خصوصیات فیزیکی و شیمیایی طلا

اکنون که متوجه شدید طلا از چی درست میشه باید بگوییم که این فلز دارای خواص فیزیکی و شیمیایی متعددی است که در ادامه آن ها را بیشتر مورد بررسی قرار می دهیم.

خواص فیزیکی

طلای خاص از زیباترین و ارزشمندترین فلزات است. این فلز دارای جلای فلزی و زرد رنگ است (هنگامی که به شکل توده ای یافت می شود) و در رنگ های سیاه، یاقوتی و زرشکی نیز به شکل عادی و پراکنده یافت می گردد.

طلا بعد از فلزات نقره و مس چکش خوارترین و رساناترین فلز است و با توجه به اینکه نرم و هادی می باشد، حرارت و الکتریسیته را به خوبی انتقال می دهد.

علامت اتمی این فلز AU است و جرم اتمی آن معادل با 9665/196، عدد اتمی 79 و شعاع اتمی آن 144pm است.

لازم به ذکر است که تنها یک ایزوتوپ پایدار طلا وجود دارد که ایزوتوپ 79 است. طلا 24 ایزوتوپ رادیو اکتیو دارد. اگر چه طلا دارای رنگ زرد سیر است، اما هنگامی که از روش های فراریت یا رسوبی تولید می شود معمولا به رنگ ارغوانی، بنفش سیر یا قرمز سیر دیده می شود.

نقطه ذوب طلا نیز 18/1064 درجه سانتی گراد و نقطه جوش آن 2856 درجه سانتی گراد و جرم حجمی آن 19/32 gr/cm3 است.

سختی طلا بر حسب مقیاس موس برابر با 3-5/2 است و نسبت به سایر فلزات از خاصیت ورقه و مفتول شدن بیشتری برخوردار است. به عبارتی طلا را می توان به شکل ورقه ای با ضخامت 00001/0 mm و مفتولی به جرم 0/0005 گرم در هر متر در آورد.

لازم به ذکر است که آلیاژ طلا با مس، سخت تر و قرمزتر بوده و دارای قابلیت گداخته شدن بیشتری نسبت به طلای خالص است.

در ایران طلا همانند سایر فلزات گرانبها بر حسب مثقال که 4/4 گرم است محاسبه می شود.

خواص شیمیایی

از نظر شیمیایی نیز طلا از جمله کم فعال ترین فلزات محسوب می شود. این فلز در اثر تماس با هوا کدر نمی شود و در برابر قوی ترین محلول های قلیایی پایدار بوده و برابر تمامی اسیدهای خالص به جز اسید سلنیک نیز کاملا مقاوم می باشد.

بهترین روش برای حل کردن طلا به صورت شیمیایی این است که آن را در مخلوط یک مول اسید نیتریک و سه مول اسید کلرئیدریک (تیز آب سلطانی) قرار دهید.

علاوه بر این طلا می تواند با برم در دمای اتاق و فلوئور، ید، کلر و تلوریوم در دماهای بالاتر ترکیب گردد.

از خصوصیات جالب طلا می توان به این موضوع اشاره کرد که به صورت سولی و کلوئیدی در می آید. سولی های آبی طلا با توجه به اندازه ذرات آن می توانند به رنگ های آبی، قرمز یا ارغوانی تبدیل شوند.

طلا در ترکیبات مختلفی که دارد به صورت +1 و +3 ظرفیتی ظاهر می گردد و تمایل بسیاری به تشکیل کمپلکس های +3 ظرفیتی دارد زیرا ترکیبات +1 ظرفیتی طلا چندان پایدار نیستند و عمدتا به ظرفیت +3 اکسید شده یا به صورت فلز آزاد احیاء می شوند.

به طور کلی تمامی ترکیبات طلا (1 ظرفیتی یا 3 ظرفیتی) اکسید می شوند و یا به صورت فلز آزاد احیاء می گردند. البته یک قاعده کلی وجود دارد که ترکیبات فلزات غیر فعال (نجیب) می توانند به راحتی به فلز مربوطه احیا شوند اما این شرایط در مورد ترکیبات فلزات فعال به سادگی امکان پذیر نیست.

از طرفی طلا بر خلاف نقره و مس قادر است که ترکیبات آلی فلزی تشکیل دهد که کاملا پایدار هستند. طلا و گوگرد در اثر حرارت دادن با یکدیگر ترکیب نمی شوند اما در پلی سولفیدهای قلیایی حل می شوند و موجب تولید تیواوریت ها می گردند.

طلا دارای 18 ایزوتوپ بوده و نیمه عمری در حدود 7/2 روز دارد.

طلایی که در بازار وجود دارد طلای تجاری نام داشته و دارای خلوص 999/99+ درصد است. وزن آن نیز بر اساس مقدار دما و سایر عوامل تغییر می کند.

انواع طلا ساخته شده

طلا در خالص ترین حالت خود دارای رنگ زرد مایل به قرمز است و از آن برای تولید طلا به رنگ های دیگری نیز استفاده می کنند. در واقع طلا را می توان با سایر فلزات مثل روی، مس، نقره، نیکل و پالادیوم آلیاژ کرد و رنگ های مختلفی را به دست آورد.

از مشهورترین طلاهای موجود در بازار می توان به طلای ایتالیایی اشاره نمود. ظرافت، زیبایی و درخشش این نوع طلا موجب شده که تفاوت چشمگیری با سایر طلا و جواهرات موجود در بازار داشته باشد. از جمله رایج ترین رنگ های طلا موجود در بازار می توان به سفید، رزگلد و زرد اشاره کرد که در ادامه به معرفی آن ها می پردازیم.

• طلای زرد

رنگ زرد طلا زمانی ایجاد می شود که طلای خالص با مس، نقره یا روی ترکیب گردد. ترکیب حاصل یک شمش طلای 18 عیار است که متشکل از 75% طلا، 12.5% نقره و 12.5% مس می باشد. طلای زرد 18 عیار تیره تر نیز دارای ترکیبی از 75% طلا، 15% نقره و 10% مس است. در ادامه می توانید جدیدترین و شیک ترین طلاهای زرد موجود در گالری را مشاهده کنید و ثبت سفارش نمایید.

انگشتر بی نهایت طلا کد R073

15,242,839 تومان 15,242,839 تومان

مشاهده و خرید

• طلای سفید

در واقع طلا به رنگ سفید نقره ای به شکل آلیاژی از طلای خالص و یک فلز سفید رنگ مانند نیکل، نقره یا پالادیوم است. همچنین طلای سفید را با ترکیب طلا و پلاتین نیز می سازند اما به طور کلی ترکیب طلای سفید از 90% طلا و 10% نیکل تشکیل شده است و گاهی اوقات به آن مس نیز می افزایند. لازم به ذکر است که خلوص طلای سفید با قیراط اندازه گیری می شود و این نوع طلا دارای دوام و مقاومت بیشتری در برابر خراش است.

• طلای صورتی یا رزگلد

منظور از رزگلد رنگ طلایی مایل به صورتی است و به صورت آلیاژی از مس، طلا و نقره تولید می شود. طلا رزگلد متشکل از 75% طلای خالص، 2.75% نقره و 22.25% مس است. از این رو می توان گفت که تفاوت میان رزگلد، قرمز و صورتی در میزان مس به کار رفته در آلیاژ آن ها است.

طلای رزگلد 22 عیار بالاترین نسخه از طلای رزگلد است و به طلای تاج معروف می باشد. مقدار مسی که در این ترکیب وجود دارد باعث می شود که این نوع طلا با دوام تر از طلای سفید یا زرد باشد.

• طلای سبز

طلای سبز که آن را با نام الکتروم نیز می شناسند از آلیاژ طبیعی نقره، طلا و گاهی اوقات مس تولید می شود. نقره ای که در این آلیاژ وجود دارد باعث می شود که رنگ زرد طلا به سبز متمایل شود. همچنین می توان با افزودن کادمیوم به آلیاژ طلا رنگ سبز به آن بخشید. برای دستیابی به این ترکیب از 75% طلای خالص، 6% مس، 15% نقره و 4% کادمیوم استفاده می کنند.

• طلای خاکستری

طلای خاکستری به صورت ترکیبی از طلای خالص و پالادیوم است و به شکل 18 عیار به بازار عرضه می شود. البته بدون وجود پالادیوم امکان تهیه آن به صورت ارزان تر نیز وجود دارد و به جای این فلز از منگنز، نقره و مس استفاده می شود.

• طلای متمایل به بنفش

این نوع طلا تردتر و شکننده تر بوده و دارای قابلیت چکش خواری کمتری است. میزان کل طلای به کاررفته در این ترکیب 79% است و بعد از ماشینکاری وپولیش به عنوان جواهر روی جواهرات سنتی استفاده می شود. در واقع به ندرت به شکل مجزا به کار می رود. معمولا در غلظت های کمتر این نوع طلا، از یک فلز جامد بین فلزی و غنی از آلومینیوم تشکیل می شود.

• طلای سیاه

از این نوع طلا معمولا در جواهرات استفاده می کنند. در واقع آلیاژهای حاوی کبالت مانند 75% طلای خالص و 25% کبالت، یک پوشش اکسید سیاه را بر روی طلا ایجاد می کنند و رنگ سیاه به آن می بخشند. همچنین برای دستیابی به این رنگ از مس، آهن و تیتانیوم نیز به عنوان جایگزین استفاده می کنند.

سخن پایانی

طلا یک عنصر طبیعی و منحصر به فرد است که در نتیجه فرآیندهای پیچیده زمین شناسی و حتی کیهانی به وجود می آید. پاسخ به این سوال که طلا از چی درست میشه ما را به دنیایی شگفت انگیز از علم، صنعت و طبیعت می برد. از تشکیل طلا در اعماق زمین و بستر رودخانه ها تا روش های پیچیده استخراج و پالایش آن، همه گویای ارزش طلا هستند.

سوالات متداول طلا از چی درست میشه

• طلا از چی درست میشه؟

طلا یک عنصر طبیعی با نماد شیمیایی Au است و از هیچگونه ماده دیگری ساخته نمی شود. این فلز به شکل خالص در طبیعت وجود دارد و از جمله عناصر پایدار جدول تناوبی است.

• طلا کجا پیدا می شود؟

طلا در پوسته زمین، معمولا در رگه های سنگی، رودخانه ها (به صورت ذرات یا قطعات کوچک) و معادن عمیق یافت می شود. کشورهایی مانند چین، استرالیا، روسیه و آفریقای جنوبی از بزرگ ترین تولیدکنندگان طلا در جهان هستند.

• طلا در جهان چقدر است؟

تا کنون حدود 205.000 تن طلا در سراسر جهان استخراج شده است. تخمین زده می شود که هنوز حدود 50.000 تا 70.000 تن طلا در زمین باقی مانده است.